Nắm rõ các quy định về quyền hạn dừng xe kiểm tra của Cảnh sát giao thông là kiến thức vô cùng quan trọng mà bất kỳ người điều khiển phương tiện nào cũng cần trang bị. Việc này không chỉ giúp bạn tự tin hơn khi tham gia giao thông mà còn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, tránh những rắc rối không đáng có.
Bài viết này sẽ cập nhật chi tiết các quy định mới nhất theo Thông tư 32/2023/TT-BCA, giúp bạn hiểu rõ khi nào và tại sao CSGT có quyền yêu cầu bạn dừng xe.
Các trường hợp Cảnh sát giao thông được quyền dừng phương tiện để kiểm tra
Theo quy định tại Điều 16 Thông tư 32/2023/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 15/9/2023), lực lượng Cảnh sát giao thông khi thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch được phép dừng phương tiện giao thông để kiểm soát trong 04 trường hợp cụ thể sau đây:
1. Trực tiếp phát hiện hoặc thông qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phát hiện, thu thập được các hành vi vi phạm
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Khi Cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ mà trực tiếp nhìn thấy hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ hoặc các vi phạm pháp luật khác, họ có toàn quyền ra hiệu lệnh dừng xe để xử lý. Ví dụ:
- Vượt đèn đỏ, đèn vàng.
- Đi không đúng làn đường, phần đường quy định.
- Không đội mũ bảo hiểm (đối với người đi mô tô, xe máy).
- Chở quá số người quy định.
- Sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện.
Ngoài ra, các vi phạm được ghi nhận qua hệ thống camera giám sát (phạt nguội), máy bắn tốc độ, camera cá nhân của cán bộ chiến sĩ cũng là căn cứ hợp pháp để lực lượng chức năng dừng xe và thông báo lỗi vi phạm cho người điều khiển.
2. Thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch tổng kiểm soát phương tiện giao thông hoặc kế hoạch tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm theo chuyên đề
Trong nhiều trường hợp, bạn không vi phạm nhưng vẫn bị yêu cầu dừng xe. Đây là khi lực lượng Cảnh sát giao thông đang thực hiện các kế hoạch, chuyên đề đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Các chuyên đề này thường tập trung vào một số lỗi vi phạm cụ thể đang có xu hướng gia tăng, gây mất an toàn giao thông.
Ví dụ về các chuyên đề thường gặp:
- Kiểm tra nồng độ cồn.
- Kiểm tra ma túy.
- Xử lý xe quá khổ, quá tải.
- Kiểm tra xe khách, xe container.
- Tổng kiểm soát các loại giấy tờ xe.
Khi thực hiện theo chuyên đề, Cảnh sát giao thông có quyền dừng bất kỳ phương tiện nào trong diện kiểm tra để thực hiện nhiệm vụ mà không cần phương tiện đó có lỗi vi phạm ban đầu.
3. Có văn bản đề nghị của thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra
Lực lượng Cảnh sát giao thông có thể dừng xe của bạn để phối hợp công tác với các cơ quan chức năng khác. Cụ thể, khi có văn bản đề nghị từ cơ quan điều tra các cấp, CSGT sẽ thực hiện việc dừng phương tiện để kiểm soát, phục vụ công tác đảm bảo an ninh, trật tự; đấu tranh phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Văn bản đề nghị phải ghi rõ thời gian, tuyến đường, phương tiện cần kiểm soát và lực lượng tham gia phối hợp.
4. Có tin báo, phản ánh, kiến nghị, tố giác của tổ chức, cá nhân về hành vi vi phạm
Khi nhận được tin báo, tố giác đáng tin cậy từ người dân hoặc các tổ chức về một phương tiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật, Cảnh sát giao thông được phép tiến hành dừng phương tiện đó để xác minh và xử lý. Các nguồn tin này có thể đến từ:
- Cuộc gọi đến đường dây nóng.
- Hình ảnh, video do người dân cung cấp.
- Tin báo trực tiếp từ người đi đường.
Lực lượng chức năng sẽ tiến hành xác minh tính xác thực của thông tin trước khi thực hiện việc dừng xe để đảm bảo đúng quy định.
Quy trình dừng xe và kiểm soát của Cảnh sát giao thông
Việc dừng và kiểm tra phương tiện phải tuân thủ theo một quy trình chặt chẽ để đảm bảo an toàn, đúng pháp luật và minh bạch.
Hiệu lệnh dừng phương tiện
- Bằng tay: CSGT sẽ giơ thẳng tay về phía phương tiện cần kiểm soát, sau đó hạ tay xuống, chỉ vào vị trí đỗ xe an toàn.
- Bằng gậy chỉ huy giao thông: Vào ban ngày, gậy chỉ huy hướng về phía phương tiện. Vào ban đêm hoặc khi thời tiết xấu, CSGT sẽ sử dụng gậy chỉ huy có gắn đèn hoặc đèn pin để ra hiệu lệnh.
- Bằng còi, loa: Kết hợp với các hiệu lệnh trên để gây sự chú ý cho người điều khiển phương tiện.
Quy trình kiểm soát
Sau khi dừng xe, cán bộ Cảnh sát giao thông sẽ thực hiện các bước sau:
- Đề nghị người điều khiển phương tiện thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn (về số, tắt máy, kéo phanh tay…).
- Chào theo Điều lệnh Công an nhân dân (trừ trường hợp biết trước người đó thực hiện hành vi có dấu hiệu của tội phạm, vi phạm pháp luật nghiêm trọng).
- Thông báo cho người điều khiển phương tiện biết lý do dừng xe và nội dung cần kiểm soát.
- Yêu cầu xuất trình các loại giấy tờ có liên quan (Giấy phép lái xe, Đăng ký xe, Giấy chứng nhận kiểm định, Bảo hiểm TNDS…).
- Thực hiện kiểm soát các nội dung theo quy định.
Quyền và nghĩa vụ của người dân khi bị Cảnh sát giao thông dừng xe
Khi làm việc với lực lượng chức năng, người dân cần nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình để quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi, đúng pháp luật.
Quyền của người dân
- Được biết lý do bị dừng xe kiểm tra.
- Được yêu cầu xem kế hoạch, chuyên đề tuần tra, kiểm soát của tổ công tác (nếu bị dừng xe theo trường hợp thực hiện kế hoạch, chuyên đề).
- Được sử dụng các thiết bị ghi âm, ghi hình để giám sát quá trình làm việc của Cảnh sát giao thông, nhưng phải đảm bảo không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cán bộ đang thi hành nhiệm vụ.
- Khiếu nại, tố cáo đối với các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, chiến sĩ.
Nghĩa vụ của người dân
- Chấp hành nghiêm chỉnh hiệu lệnh dừng xe của Cảnh sát giao thông.
- Xuất trình đầy đủ các loại giấy tờ theo yêu cầu kiểm tra.
- Chấp hành các yêu cầu kiểm tra về nồng độ cồn, ma túy…
- Có thái độ hợp tác, tôn trọng người thi hành công vụ.
Việc hiểu rõ vai trò và quyền hạn của lực lượng chức năng cũng giúp bạn nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mỗi công dân. Điều này cũng tương tự như việc tìm hiểu Sự khác biệt giữa cán bộ, công chức và viên chức theo quy định để hiểu rõ hơn về cơ cấu tổ chức của bộ máy nhà nước.
Dù bạn đang theo đuổi những kiến thức học thuật, đắm chìm trong thế giới giải trí hay tất bật với công việc, đừng quên trang bị cho mình những kỹ năng thực tế để làm chủ cuộc sống. Sở hữu tấm bằng lái xe B1, B2 không chỉ giúp bạn chủ động trong mọi hành trình, bất chấp mưa nắng hay đợt lạnh, mà còn mở ra những trải nghiệm du lịch tuyệt vời cùng người thân.
Nếu bạn cần một địa chỉ học lái xe uy tín, thực hành trên xe đời mới với sân thi chuẩn quốc gia ngay tại Hà Nội, Trung tâm Dạy Nghề – Sát hạch lái xe Thái Việt (daylaixehanoi.vn) chính là sự lựa chọn an tâm tuyệt đối.
Giải đáp một số thắc mắc thường gặp
Dưới đây là một số câu hỏi mà nhiều người tham gia giao thông quan tâm liên quan đến quyền hạn của Cảnh sát giao thông.
CSGT có được phép “núp” ở vị trí khuất để bắn tốc độ không?
Theo Thông tư 32/2023/TT-BCA, khi kiểm soát thông qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, lực lượng chức năng được phép bố trí ở những vị trí công khai hoặc hóa trang (mặc thường phục) trên các tuyến, địa bàn được phân công. Do đó, việc CSGT đứng ở vị trí khó quan sát để ghi hình vi phạm (như bắn tốc độ) là đúng với quy định của ngành.
CSGT không đội mũ bảo hiểm ngành có được dừng xe không?
Trong quá trình tuần tra, kiểm soát công khai, cán bộ Cảnh sát giao thông phải sử dụng trang phục Cảnh sát, đeo số hiệu Công an nhân dân theo quy định. Tuy nhiên, có một số trường hợp được miễn trừ như khi ngồi trên ô tô, khi làm việc tại trụ sở… Nếu CSGT đang đi bộ hoặc đi mô tô mà không đội mũ thì là sai điều lệnh, nhưng họ vẫn có thẩm quyền dừng xe xử lý vi phạm nếu đang trong ca trực và phát hiện lỗi.
Người dân có quyền yêu cầu CSGT xuất trình kế hoạch, chuyên đề không?
Có. Theo quy định, người dân có quyền giám sát việc thi hành pháp luật của lực lượng Công an nhân dân. Khi bị dừng xe do thực hiện kế hoạch, chuyên đề, người dân có quyền yêu cầu tổ công tác cho xem văn bản kế hoạch đó để đảm bảo việc dừng xe là có căn cứ, đúng pháp luật.
Hiểu rõ luật giao thông và quyền hạn của Cảnh sát giao thông là bước đầu tiên để trở thành một người tham gia giao thông văn minh. Nhưng để thực sự làm chủ tay lái và xử lý mọi tình huống trên đường, không gì quan trọng hơn việc được đào tạo bài bản. Hãy cân bằng giữa việc tìm hiểu kiến thức trực tuyến và trang bị kỹ năng thực tế cho bản thân.
Truy cập ngay website daylaixehanoi.vn để tìm hiểu các khóa học lái xe ô tô chất lượng, hoặc khám phá thêm nhiều bài viết chia sẻ kiến thức hữu ích khác. Nếu thấy bài viết này giá trị, đừng ngần ngại chia sẻ cho bạn bè và người thân cùng biết nhé!
“
