Khi tham gia giao thông trên đường bộ, việc am hiểu và tuân thủ các biển báo xe gắn máy là điều kiện tiên quyết để đảm bảo an toàn cho chính bạn và những người xung quanh, đồng thời tránh được những khoản tiền phạt vi phạm hành chính không đáng có. Rất nhiều người điều khiển phương tiện, kể cả những người đã lái xe lâu năm, vẫn thường xuyên nhầm lẫn giữa khái niệm xe gắn máy và xe mô tô, dẫn đến việc đi sai làn đường hoặc đi vào đường cấm. Trong bài viết này, với tư cách là một giảng viên đào tạo thực hành lái xe kỳ cựu, tôi sẽ tổng hợp và giải thích chi tiết ý nghĩa của các loại biển báo dành riêng cho phương tiện này.
1. Phân biệt nhanh xe gắn máy và xe mô tô theo luật giao thông
Trước khi đi sâu vào tìm hiểu các loại biển báo xe gắn máy, chúng ta cần phải làm rõ định nghĩa về hai loại phương tiện rất dễ gây nhầm lẫn này. Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ (QCVN 41:2019/BGTVT):
- Xe gắn máy: Là phương tiện chạy bằng động cơ, có hai hoặc ba bánh và vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h. Nếu dẫn động là động cơ nhiệt thì dung tích làm việc hoặc dung tích tương đương không được lớn hơn 50 cm3. Điển hình như các dòng xe Cub 50cc, xe máy điện sinh viên hay học sinh cấp 3 thường đi.
- Xe mô tô (hay còn gọi là xe máy): Là xe cơ giới hai hoặc ba bánh và các loại xe tương tự, di chuyển bằng động cơ có dung tích xi-lanh từ 50 cm3 trở lên, trọng lượng không quá 400 kg. Ví dụ như xe Honda Wave, Vision, SH, Exciter… Bạn có thể tham khảo thêm chi tiết về quy định pháp luật về xe môtô để nắm vững hơn các hạng bằng lái tương ứng.
Việc hiểu rõ phương tiện mình đang điều khiển thuộc nhóm nào sẽ giúp bạn đọc và phản xạ chính xác khi bắt gặp một biển báo xe gắn máy trên đường phố đông đúc.
2. Nhóm các biển báo xe gắn máy thuộc loại biển báo cấm
Biển báo cấm có đặc điểm nhận diện chung là hình tròn, viền đỏ, nền trắng, trên nền có hình vẽ hoặc chữ số, chữ viết màu đen thể hiện điều cấm. Hệ thống biển báo xe gắn máy mang tính chất cấm đoán bao gồm các biển cơ bản sau đây:
Biển số P.111a: Cấm xe gắn máy
Biển báo này có hình tròn, viền đỏ, nền trắng, ở giữa có hình vẽ một chiếc xe hai bánh (không có người ngồi trên). Ý nghĩa của biển báo xe gắn máy này là báo đường cấm tất cả các loại xe gắn máy đi qua. Tuy nhiên, một điểm cực kỳ quan trọng mà người lái xe cần lưu ý: Biển này KHÔNG cấm xe mô tô (xe máy có dung tích từ 50cc trở lên) và xe đạp.
Biển số P.104: Cấm xe mô tô
Biển số P.104 có hình tròn, viền đỏ, nền trắng, bên trong có hình một chiếc xe mô tô và có người điều khiển ngồi trên. Rất nhiều học viên của tôi thường thắc mắc biển cấm xe gắn máy có cấm xe mô tô không và ngược lại. Câu trả lời chuẩn xác theo luật là: Biển P.104 cấm các loại xe mô tô đi qua, ngoại trừ các xe mô tô được ưu tiên theo quy định. Tuy nhiên, biển này lại KHÔNG cấm xe gắn máy (xe dưới 50cc). Đây là một chiếc bẫy lý thuyết mà người tham gia giao thông rất hay mắc phải.
Biển số P.112: Cấm người đi bộ, xe thô sơ và xe gắn máy
Bạn sẽ thường xuyên nhìn thấy loại biển báo xe gắn máy này ở các lối dẫn vào đường cao tốc dành riêng cho ô tô hoặc các cầu vượt nhẹ trong nội đô. Biển báo hiệu đường cấm người đi bộ, các loại xe thô sơ và xe gắn máy đi lại. Mục đích của biển này là tách biệt dòng phương tiện có tốc độ thấp ra khỏi các tuyến đường thiết kế cho xe chạy với tốc độ cao, nhằm đảm bảo an toàn giao thông tuyệt đối.
3. Nhóm các biển báo xe gắn máy thuộc loại hiệu lệnh và chỉ dẫn
Khác với biển cấm, nhóm biển hiệu lệnh và chỉ dẫn thường có hình tròn hoặc hình vuông/chữ nhật, nền màu xanh lam, hình vẽ màu trắng. Khi gặp các biển báo xe gắn máy thuộc nhóm này, người lái xe bắt buộc phải tuân theo hoặc lấy đó làm thông tin hướng dẫn hướng đi.
Biển số R.403a: Đường dành cho xe mô tô, xe máy
Biển này có hình tròn, nền xanh, hình chiếc xe mô tô màu trắng. Khi thấy biển báo xe gắn máy này, người điều khiển phương tiện phải hiểu đây là phần đường dành riêng cho xe mô tô và xe gắn máy. Các loại phương tiện khác (như ô tô, xe tải) không được phép đi vào phần đường này, trừ các xe được quyền ưu tiên.
Biển số R.412 (a, b, c, d, e, f, g, h): Làn đường dành riêng cho từng loại xe
Đây là hệ thống biển báo hình vuông màu xanh, thường được treo trên giá long môn hoặc cột cần vươn ngang qua đường. Trên biển có vẽ hình từng loại phương tiện cụ thể cho từng làn đường. Khi quan sát thấy biển báo xe gắn máy (thường là biển R.412e hoặc R.412i gộp), bạn phải điều khiển xe đi đúng vào làn đường có mũi tên chỉ xuống và hình vẽ xe máy/xe gắn máy. Việc lấn sang làn ô tô ở những đoạn đường có cắm biển này sẽ khiến bạn bị CSGT thổi phạt lỗi “Đi sai làn đường”.
4. Kinh nghiệm thực tế khi quan sát biển báo xe gắn máy trên đường
Trong quá trình giảng dạy thực hành, tôi nhận thấy nhiều tài xế mới thường bị tâm lý căng thẳng, chỉ tập trung nhìn vào đầu xe phía trước mà quên mất việc quan sát biển báo từ xa. Để nhận diện và tuân thủ đúng các biển báo xe gắn máy, bạn cần rèn luyện thói quen đưa mắt nhìn bao quát theo quy tắc 15 giây phía trước. Hãy chú ý các cột biển báo đặt ở lề đường bên phải hoặc các giá long môn treo trên cao, đặc biệt là tại các ngã ba, ngã tư hoặc lối lên cầu vượt.
Tại Trung tâm Dạy Nghề – Sát hạch lái xe Thái Việt, chúng tôi đặc biệt chú trọng rèn luyện kỹ năng quan sát này cho học viên. Hoạt động từ năm 2013, Thái Việt tự hào sở hữu đội ngũ gần 100 giảng viên kinh nghiệm, luôn tận tình chỉ dạy từng mẹo nhỏ nhất trên đường thực tế. Khi học viên được thực hành trên dàn xe tập lái đời mới, máy móc vận hành êm ái, không bị giật cục hay chết máy, họ sẽ có tâm lý thoải mái nhất. Chính sự tự tin trong việc kiểm soát phương tiện giúp học viên có dư dả sự tập trung để đánh mắt sang hai bên đường, nhận diện chính xác từng biển báo xe gắn máy hay ô tô mà không bị luống cuống.
Bên cạnh đó, trung tâm còn đầu tư hệ thống cabin mô phỏng lái xe hiện đại và hệ thống sân luyện thi sát hạch riêng biệt đạt chuẩn. Nhờ việc được va chạm với hàng trăm tình huống giao thông ảo và sa hình thực tế, tỷ lệ học viên đậu tại Thái Việt luôn duy trì ở mức trên 95%. Học viên ra trường không chỉ có tấm bằng mà còn sở hữu kỹ năng sinh tồn thực tế, đọc hiểu biển báo vanh vách.
5. Mức phạt khi vi phạm các biển báo xe gắn máy là bao nhiêu?
Luật giao thông đường bộ và Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP) quy định rất rõ các mức phạt đối với người điều khiển phương tiện vi phạm hệ thống biển báo hiệu đường bộ. Cụ thể:
- Lỗi không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu: Nếu bạn đi sai mũi tên chỉ dẫn hoặc không tuân thủ vạch kẻ đường liên quan đến biển báo xe gắn máy, mức phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với xe mô tô, xe gắn máy.
- Lỗi đi vào đường có biển báo cấm: Nếu bạn điều khiển xe gắn máy đi vào đường có cắm biển P.111a hoặc đi lên đường cao tốc (nơi có biển P.112), mức phạt sẽ rất nặng, từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng, đồng thời có thể bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 tháng đến 03 tháng.
- Lỗi đi sai làn đường quy định: Khi không tuân thủ biển báo xe gắn máy phân làn (R.412) mà cố tình lấn sang làn ô tô, bạn sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.
6. Lời kết
Việc trang bị kiến thức vững vàng về hệ thống biển báo xe gắn máy không chỉ là cách để bạn đối phó với cảnh sát giao thông mà quan trọng hơn cả là bảo vệ tính mạng, tài sản của chính mình và gia đình. Hãy luôn giữ một cái đầu lạnh, đôi mắt quan sát nhạy bén và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc giao thông đường bộ.
Nếu bạn đang có nhu cầu học lái xe bài bản, từ xe máy hạng A1, A2 cho đến ô tô hạng B1, B2, C với chất lượng đào tạo hàng đầu, tỷ lệ đỗ cao và kỹ năng thực chiến vững vàng, đừng ngần ngại đến với chúng tôi. Hãy liên hệ ngay với Trung tâm Dạy Nghề – Sát hạch lái xe Thái Việt (Website: daylaixehanoi.vn) để được đội ngũ chuyên viên tư vấn chi tiết về lộ trình học, xử lý hồ sơ nhanh chóng và trải nghiệm chất lượng dịch vụ đào tạo lái xe tốt nhất Hà Nội!
