Khi mới bước lên một chiếc xe AT, việc làm quen với các ký hiệu trên cần số xe tự động luôn là bài học vỡ lòng quan trọng nhất đối với mọi học viên. Khác với dòng xe số sàn đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa chân côn và tay số, xe số tự động mang đến trải nghiệm lái nhàn nhã và tiện lợi hơn rất nhiều. Tuy nhiên, sự tiện lợi đó đôi khi lại khiến những “tài mới” chủ quan. Nếu không thực sự hiểu rõ ý nghĩa của từng chữ cái trên khu vực điều khiển trung tâm, bạn không chỉ đối mặt với nguy cơ mất an toàn giao thông mà còn có thể vô tình làm hỏng hộp số đắt tiền của chiếc xe.
Tại sao tài xế mới bắt buộc phải thuộc lòng các ký hiệu trên cần số xe tự động?
Hộp số tự động (Automatic Transmission – AT) được thiết kế để tự động thay đổi tỷ số truyền động, giúp người lái không phải tự mình chuyển số bằng tay. Mặc dù xe sẽ tự động tính toán và sang số khi xe đang chạy, người lái vẫn phải sử dụng cần số xe tự động để ra lệnh cho xe biết trạng thái hoạt động mong muốn: lúc nào cần tiến, lúc nào cần lùi, lúc nào dừng đỗ.
Việc không nắm rõ các ký hiệu này thường dẫn đến những tình huống nguy hiểm như: nhầm lẫn giữa số tiến và số lùi (nguyên nhân của nhiều vụ “xe điên”), gạt nhầm về số N khi đang đổ đèo gây mất phanh, hoặc quên về số P khi đỗ xe khiến xe bị trôi. Dưới góc độ của một giảng viên dạy lái xe lâu năm, tôi luôn yêu cầu học viên phải nhắm mắt cũng có thể mường tượng và thao tác đúng các vị trí trên cần số trước khi thực sự nổ máy lăn bánh.
Giải mã chi tiết các chữ cái cơ bản trên cần số xe tự động
Dù bạn lái xe của hãng Toyota, Hyundai, Ford hay Mercedes, thì hầu hết các loại cần số xe tự động hiện nay đều tuân theo một quy chuẩn chung về các chữ cái cơ bản. Dưới đây là 4 ký hiệu cốt lõi mà bất kỳ chiếc xe AT nào cũng có:
1. Ký hiệu P (Park) – Chế độ đỗ xe
Chữ P viết tắt của từ “Park” trong tiếng Anh, có nghĩa là đỗ xe. Khi bạn gạt cần số về vị trí P, hộp số sẽ bị khóa lại bằng một chốt cơ khí (gọi là chốt đỗ), khiến các bánh xe chủ động không thể quay được. Vị trí này được sử dụng khi bạn đã kết thúc hành trình, dừng xe tắt máy hoặc khi đỗ xe ở một vị trí cố định trong thời gian dài.
Lưu ý quan trọng: Bạn chỉ được phép chuyển cần số xe tự động về vị trí P khi xe đã dừng lại hoàn toàn. Nếu xe vẫn đang lăn bánh (dù rất chậm) mà bạn vội gạt về P, chốt đỗ bên trong hộp số có thể bị gãy, dẫn đến chi phí sửa chữa vô cùng tốn kém.
2. Ký hiệu R (Reverse) – Chế độ lùi xe
Chữ R viết tắt của “Reverse”, tức là số lùi. Khi chuyển sang số R, xe sẽ di chuyển về phía sau. Trong các bài sa hình thi sát hạch, đây là số bạn dùng để thực hiện bài thi ghép xe dọc và ghép xe ngang vào nơi đỗ.
Tương tự như số P, bạn tuyệt đối phải đạp phanh chân, đợi xe dừng hẳn rồi mới được gạt cần số về R. Việc chuyển từ số tiến (D) sang số lùi (R) khi xe đang chạy là một điều tối kỵ, gây hư hại nghiêm trọng cho hệ thống bánh răng của hộp số.
3. Ký hiệu N (Neutral) – Số Mo (Trạng thái tự do)
Chữ N (Neutral) thường được gọi dân dã là “số Mo”. Khi cần số xe tự động ở vị trí N, động cơ vẫn hoạt động nhưng không truyền lực xuống các bánh xe. Xe ở trạng thái trôi tự do nếu không được đạp phanh hoặc kéo phanh tay.
Số N thường được sử dụng trong các trường hợp: xe cần được cứu hộ (kéo, đẩy), hoặc khi dừng đèn đỏ với thời gian chờ lâu (kết hợp kéo phanh tay để xe không bị trôi). Tuyệt đối không được gạt về số N khi xe đang đổ dốc nhằm mục đích “tiết kiệm xăng” như nhiều người lầm tưởng, vì khi đó xe sẽ mất đi lực hãm từ động cơ, khiến hệ thống phanh phải làm việc quá sức và dễ dẫn đến mất phanh.
4. Ký hiệu D (Drive) – Chế độ tiến lên
Chữ D (Drive) là số tiến. Đây là vị trí bạn sẽ sử dụng nhiều nhất trong suốt quá trình lái xe. Khi gạt cần số về D và nhả phanh, xe sẽ từ từ tiến về phía trước. Bạn chỉ cần đạp ga để tăng tốc, hệ thống máy tính của xe sẽ tự động tính toán tốc độ và vòng tua máy để tự động chuyển lên các cấp số cao hơn (số 1, 2, 3, 4…) một cách mượt mà.
Trong quá trình học, ngoài việc nhớ mặt chữ, bạn cần tìm hiểu kỹ về cách vào số xe tự động sao cho chuẩn xác, kết hợp nhịp nhàng với chân phanh để đảm bảo xe không bị giật cục hay chồm lên phía trước ngoài ý muốn.
Các ký hiệu mở rộng thường gặp trên cần số xe tự động
Bên cạnh 4 vị trí cơ bản P-R-N-D, tùy thuộc vào từng dòng xe, phân khúc và nhà sản xuất, cần số xe tự động có thể được trang bị thêm các ký hiệu mở rộng nhằm hỗ trợ người lái trong các điều kiện địa hình phức tạp.
Ký hiệu M (Manual) hoặc dấu +/- (Chế độ bán tự động)
Chữ M (Manual) cho phép người lái tự mình quyết định việc tăng hay giảm số theo ý muốn, mang lại cảm giác lái tương tự như xe số sàn. Khi chuyển sang chế độ M, bạn gạt cần số về phía dấu (+) để lên số, hoặc gạt về dấu (-) để về số thấp. Chế độ này cực kỳ hữu ích khi bạn cần vượt xe khác trên cao tốc, hoặc khi đi đường đèo dốc cần sử dụng phanh động cơ.
Ký hiệu S (Sport) – Chế độ thể thao
Chữ S (Sport) mang lại trải nghiệm lái mạnh mẽ hơn. Khi gạt cần số xe tự động sang vị trí S, hộp số sẽ giữ vòng tua máy ở mức cao hơn bình thường trước khi chuyển số, giúp xe tăng tốc bốc hơn, độ trễ chân ga giảm đi đáng kể.
Ký hiệu L (Low) hoặc L1, L2, D1, D2, D3
Đây là các chế độ số thấp. Khi gạt cần số về các vị trí này, hộp số sẽ bị giới hạn, chỉ hoạt động ở các cấp số 1, 2 hoặc 3 mà không tự động chuyển lên số cao hơn dù bạn có đạp ga mạnh. Chế độ này được sử dụng khi xe phải tải nặng, leo dốc gắt hoặc đặc biệt là khi đổ đèo dài để tận dụng lực hãm của động cơ, tránh tình trạng cháy má phanh.
Nút Shift Lock (Mở khóa cần số)
Nhiều dòng xe hiện nay có một nút nhỏ ghi chữ “Shift Lock” nằm ngay cạnh cần số xe tự động. Nút này có tác dụng giải cứu xe khi bình ắc quy bị hết điện hoặc xe bị chết máy. Bình thường, bạn không thể chuyển số ra khỏi vị trí P nếu xe chưa nổ máy. Bằng cách nhấn giữ nút Shift Lock (hoặc dùng chìa khóa cơ cắm vào khe Shift Lock), bạn có thể gạt cần số về N để đẩy xe hoặc gọi cứu hộ kéo xe đi.
Kinh nghiệm thao tác an toàn từ chuyên gia đào tạo lái xe
Để trở thành một tài xế giỏi, việc thuộc lòng các ký hiệu chỉ là bước đầu. Bạn cần rèn luyện cho mình những thói quen an toàn. Dưới đây là những nguyên tắc bất di bất dịch khi thao tác với hộp số tự động:
- Luôn đạp phanh chân khi khởi động và chuyển số: Trước khi đề nổ máy hoặc di chuyển cần số xe tự động từ P sang D hoặc R, chân phải của bạn bắt buộc phải đạp giữ phanh. Điều này ngăn chiếc xe đột ngột lao đi.
- Chỉ dùng chân phải để điều khiển ga và phanh: Gót chân phải đặt thẳng hàng với bàn đạp phanh, khi cần ga thì xoay mũi chân sang phải. Tuyệt đối không dùng chân trái đạp phanh và chân phải đạp ga. Chân trái trên xe số tự động cần được để nghỉ hoàn toàn.
- Dừng hẳn xe mới chuyển giữa các số P, R và D: Sự nóng vội có thể làm vỡ các bánh răng bên trong hộp số. Hãy kiên nhẫn đợi xe đứng yên hoàn toàn.
Nếu bạn là người mới hoàn toàn và cảm thấy bỡ ngỡ, việc nắm vững cách lái xe số tự động từ những bước cơ bản nhất là hành trang không thể thiếu để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình.
Học thực hành chuẩn chỉ tại Trung tâm Dạy Nghề – Sát hạch lái xe Thái Việt
Hiểu được những khó khăn của học viên khi mới tiếp xúc với cần số xe tự động, Trung tâm Dạy Nghề – Sát hạch lái xe Thái Việt luôn chú trọng vào chất lượng đào tạo thực hành. Hoạt động bền bỉ từ năm 2013, Thái Việt tự hào sở hữu đội ngũ gần 100 giảng viên kỳ cựu, vô cùng tận tâm và giàu kinh nghiệm sư phạm.
Khi đăng ký học lái xe hạng B1 (số tự động) tại Thái Việt, học viên sẽ được:
- Thực hành trên dàn xe đời mới: 100% xe tập lái (như Vios, Accent đời mới) đều có hộp số êm ái, cần số xe tự động hiển thị ký hiệu rõ ràng, không bị kẹt hay giật cục, giúp học viên thao tác nhẹ nhàng, chính xác.
- Trải nghiệm phần mềm Cabin mô phỏng 3D: Trước khi cầm lái xe thật, bạn sẽ được làm quen với khoang lái và các thao tác sang số trên hệ thống cabin mô phỏng xịn sò, rèn luyện phản xạ trong nhiều tình huống giao thông phức tạp, đường đèo dốc để biết cách sử dụng số M, số L hợp lý.
- Luyện tập trên hệ thống sân thi sát hạch riêng biệt: Sân tập rộng rãi, đạt chuẩn ISO, mô phỏng chính xác 100% sân thi của Sở GTVT. Giảng viên sẽ ngồi cạnh, chỉ dạy tận tình từng mẹo nhỏ từ cách vào số, nhả phanh, đệm ga sao cho bài thi đạt điểm tuyệt đối.
Chính nhờ quy trình đào tạo bài bản, kết hợp giữa lý thuyết chuyên sâu và thực hành sát thực tế, tỷ lệ học viên thi đậu bằng lái xe tại Thái Việt luôn duy trì ở mức ấn tượng trên 95%.
Kết luận
Việc ghi nhớ và hiểu đúng ý nghĩa của các chữ cái trên cần số xe tự động (P, R, N, D cùng các số phụ M, S, L) là chìa khóa để bạn làm chủ chiếc xe, bảo vệ tuổi thọ của hộp số và đảm bảo an toàn tuyệt đối trên mọi nẻo đường. Hãy luôn giữ thói quen cẩn trọng, đạp phanh trước khi sang số và tuyệt đối không chuyển số khi xe chưa dừng hẳn.
Nếu bạn đang tìm kiếm một địa chỉ học lái xe uy tín, chuyên nghiệp để được hướng dẫn bài bản từ con số 0, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Trung tâm Dạy Nghề – Sát hạch lái xe Thái Việt. Truy cập website daylaixehanoi.vn hoặc gọi đến Hotline của chúng tôi để nhận tư vấn lộ trình học, hỗ trợ xử lý hồ sơ nhanh chóng và tham khảo thêm nhiều bài viết chia sẻ kinh nghiệm lái xe hữu ích khác!
